Odnaleziono najstarszą szczegółową mapę z obszaru dzisiejszych Mazur. Jest datowana na XVI w.

25 marca 2021, 13:29

Dr Robert Klimek, redaktor pisma Masovia, odkrył w archiwum Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz w Berlinie-Dahlem najstarszą znaną mapę szczegółową z obszaru dzisiejszych Mazur. Rękopiśmienna mapa przestawia drogę wodą z Ryna przez Wielkie Jeziora Mazurskie i rzekę Pisę aż do granicy zakonu krzyżackiego (Księstwa Prus) z Mazowszem. Specjalista ujawnił, że w katalogu opracowanym przez Winfrieda Blissa nosi ona tytuł Spirding-See (czyli jezioro Śniardwy) i jest datowana na XVI w.



Górnictwo zagraża ponad 4000 gatunków kręgowców

1 sierpnia 2024, 08:43

Rosnący popyt na metale i minerały powoduje, że zagrożone jest istnienie ponad 4000 gatunków kręgowców. Problem staje się coraz większy z powodu zwiększającego się wydobycia minerałów potrzebnych do budowy systemów czystej energii. Minerały takie często bowiem znajdują się w miejscach o dużej różnorodności biologicznej. Naukowcy z Uniwersytetów w Sheffield i Cambridge informują na łamach Current Biology, że górnictwo oraz wydobycie ropy i gazu zagrażają 4642 gatunkom kręgowców.


Najstarszy latający ssak

14 grudnia 2006, 13:04

Gdy przed 200 milionami lat na Ziemi pojawiły się pierwsze ssaki, planetą niepodzielnie rządziły dinozaury. Do niedawna jeszcze naukowcy przypuszczali, że ssakom udało się przetrwać tylko dzięki temu, że były małymi niewyspecjalizowanymi nocnymi stworzeniami.


Kaszrut dla niezaawansowanych

1 lipca 2008, 15:41

Kaszrut to, w najprostszym tego słowa znaczeniu, zbiór zasad religijnego prawa żydowskiego dotyczących żywności. Jego rdzeń (konstrukcja słów w języku hebrajskim opiera się na rdzeniach spółgłoskowych) kaf-szin–resz oznacza "zgodny" i takie jest właściwe tłumaczenie słowa "koszerny". Koszerny, czyli zgodny z prawem żydowskim. Koszerne mogą być naczynia, koszerne może być ubranie, "koszerny" można nawet powiedzieć o człowieku, który żyje zgodnie z zasadami religii żydowskiej.


Przyspieszające paznokcie

14 września 2009, 15:52

W ciągu ostatnich 70 lat prędkość wzrostu paznokci rąk i nóg wzrosła aż o jedną czwartą. Przyczyną jest współczesna dieta, obfitująca w ryby, mięso, jaja i drób.


Skalar

Skalary potrafią liczyć?

27 stycznia 2011, 15:00

Akwariowe rybki rodzaju Pterophyllum scalare, znane w Polsce jak skalary, są cenione ze względu na swój urok. Chyba jednak żaden akwarysta nie pomyślałby, że posiadają umiejętności matematyczne wykraczające poza zliczenie do trzech.


Najstarszy zestaw do stawiania horoskopów

19 stycznia 2012, 06:55

Amerykańscy i chorwaccy archeolodzy odnaleźli fragmenty najstarszej na świecie tablicy astrologicznej. Wyrzeźbiono na niej znaki zodiaku i prawdopodobnie używano do sporządzania horoskopów Ilirom, którzy u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza zamieszkiwali zachodnie Bałkany.


Dieta dobra dla zdrowia gorsza dla środowiska niż sądzono

11 lutego 2013, 12:39

Analizując zwyczaje żywieniowe 1918 dorosłych Francuzów oraz ich wpływ na środowisko, naukowcy zauważyli, że choć przy uprawie warzyw i owoców powstaje mniej gazów cieplarnianych niż przy hodowli zwierząt, osoby przestrzegające zasadniczo wegetariańskiej diety spożywają więcej pokarmów, przez co ich wpływ na środowisko wzrasta.


W Bałtyku brakuje tlenu

1 kwietnia 2014, 15:26

Morze Bałtyckie dusi się z niedoboru tlenu. Giną rośliny i zwierzęta, a naukowcy alarmują, że należy natychmiast zmniejszyć ilość nawozów trafiających do Bałtyku. Po wielu latach badań naukowcy z duńskiego Uniwersytetu w Aarhus oraz szwedzkich uniwersytetów w Lund i Sztokholmie doszli do wniosku, że główną przyczyną braku tlenu w naszym morzu jest nadmiar trafiających doń składników odżywczych


Skrzela nie do oddychania, ale regulowania pH

6 lipca 2015, 09:17

Pierwotnie rybie skrzela wyewoluowały nie do oddychania, lecz by równoważyć pH organizmu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk